یەكێك لەو نامانەی، كە ھیچ كات، وەڵامیان وەرنەگرتەوە

یەكێك لەو نامانەی، كە ھیچ كات، وەڵامیان وەرنەگرتەوە

خوێنەرانی ھێژا، ئەو نامەیەی كە لە كۆتایی ئەم نووسینەدا دەیخوێننەوە، یەكێكە لەو نامانەی، كە لە ساڵی ١٩٨٨وە بە بەردەوامی بەمەبەستی ئاوڕدانەوە و پێداچوونەوە و كاركردن لەسەر ئەو بزوتنەوە و گروپانەی كە لەژێر سەردێری سۆشیالیستبوون و ئازادیخوازیی و ڕزگاری و سەربەخۆییدا، چ لە كۆمەڵگەی ئێمەدا و چ لە وڵاتانی دیكەدا، پاش ساڵانێك لە بەفیڕۆدانی وزە و توانانی سۆشیالیستخوازان و خوێنڕشتن، ئاشبەتاڵیان لە سەرەتاكان و پاگەندە فریودەرەكانیان كردووە، ھەندێكیان بە خۆمان ڕاستەوخۆ تیایاندا بەشداربووین و ھەندێكیان لە ڕێگەی نەوەكانی پێش خۆمانەوە بەجۆرێك زانیاریی و ئەزموونگیرییمان لەبارەیانەوە ھەیە.

بەڵام بەداخەوە، ھیچ یەك لەو ھاوڕێیانەی، كە ئەو نامانەم ئاراستەكردوون، نە ئامادەیی بەشداریكردنیان لەو جۆرە مشتومڕانەدا نیشانداوە، نە وەڵامیان بە نامەكان داوەتەوە. لەبەرئەوە ناتوانم لە دەمی خۆیانەوە، قسە لە ھۆكاری نائامدەیی ئەو ھاوڕێیانە بكەم، بەڵام ئەزموونی كەسیی خۆم لەتەك ئەو ھاورێیانەدا بەم سەرەنجامەم دەگەیێنێت؛ یا ئەوەتا بە كردەوە ئامادەی كاركردن لەپێناو ئەوەی پاگەندەی دەكەن نین، یا ئەوەتا سەربەخۆیی ھزریی و بیركردنەوەیان نییە و لە چارچێوەی ئایدیۆلۆجیایەكدا دەستەمۆكراون !

ھەڵبەتە من لە خۆوە و لە خۆرا، نامەم ئاراستەی ھاوڕێ و ھاوەڵەكانم نەكردووە، بەڵكو لەسەر بنەمای پەیوەندی و لێدوانەكانی نێوانمان و ناڕەزایەتی و گلەیی و وردەگیری و  ڕەخنەیەك، كە لە ڕێكخراوەكانیان و لە چوارچێوە ڕامیارییەكانیان كە تیایاندا بەندكراون، ھەیانبووە و ھەیانە، من ڕێگەم بەخۆم داوە، پێشنیاریی وەھا لێدوان و زنجیرە لێكۆڵینەوە و پێداچوونەوە و ھەڵسەنگاندن لەتەكیاندا، بكەم.

ھاوڕێیانێك، كە ئەو نامانەیان ئاراستەكراوە، كۆڕ و كۆمەلێكی دیاریكراوی ناوچەیەك نەبوون، بەڵكو دانیشتووی شوێنی جیا جیا لەوانە (دیانە، ئاكرێ، ھەولێر، قەلادزێ، ڕانیە، سەروچاوە، كۆیە، كەركووك، چەمچەماڵ، سلێمانی، پێنجوێن، مالوان، ھەڵەبجە، ناوچەی ھۆرامان، ئوردووگەكانی ئێران و چەند شارێكی ئێران بوون و ھەروەھا لە لایەنگرانی ( ئەنوەر خۆجە و مائۆ تسی تۆنگ و كاستۆ و ستالین و ماركس و لێنین و ترۆتسكی و كۆمەڵەی ئێران و كۆمەڵەی ڕەنجدەران و ڕێكخراوەكانی پێش حككع و خودی حككع و ڕێكخراو و پارتەكانی كە دواتر لە حككع جیابوونەوە، كەسانی سەر بە ھەموو ھێڵ و ئاراستە خۆبەسۆشیالیستزانەكانی، تێدابوون.

ڕاستییەك یا شتێك، كە وەك سەرەنجام و ئەنجامگیریی كەسیی من گەڵاڵە بووە، ئەوەیە كە نادەربەستی و نەوێریی ئەو ھاوێیانە، زەمینەی مەنگ و لیخنبوونی بزووتنەوەی سۆشیالیستی لە ھەرێمی كوردستاندا لە ڕووی ھزر و بۆچوونەوە، ڕەخساندووە، تا ئەو ڕادەیەی، كە جاران ڕۆشنبیرترین كەسانی كۆمەڵگەكەمان، كەسانی سۆشیالیست بوون، كەچی ئەوڕۆكە لە ھەر مشتومڕێكدا بۆچوونەكەت بۆنی ئازادیخوازیی و یەكسانیخوازیی و دادپەروەرییخوازیی [سۆشیالیزم]ی لێبێت، ئەوا دەستبەجێ لەلایەن لایەنگرانی نیئۆلیبرالیزمەوە لەتەك ئەم دەستەواژەدا ڕووبەڕوودەبیتەوە “ئێوە سۆشیالیستەكان/ كۆمونیستەكان، خوێندنەوەتان بۆ شتەكان نییە”. لێرەدا دەمەوێت بەو ھاوڕێیانەی، كە بەرامبەر پرسە ھەنووكەییەكانی بزووتنەوەی ئازادیخوازیی و یەكسانیخوازیی نادەربەست و دورەپەڕیزبوون، بڵێم لەو ڕەخنە مێژووییە بەدەرنین، كە سبەی یەخەی ھەموومان دەگرێت ” زاڵبوونی ھزر و بۆچوونی دژە ئازادی و دژە یەكسانی و دژە سۆشیالیستی، بۆ نادەربەستی و گۆشەگیریی و ئایدیۆلۆجیگەریی ئێوەیە دەگەرێتەوە”!

تێبینی: ئامانجم لە بڵاوكردنەوەی ئەم نامەیە وەك نموونە و نووسینی ئەم چەند دێرە، ئەوە كە بڵێم، ھاوڕێیان لەبەردەم دووڕیانێكداین؛ چالاكبوونەوە و گەڕانەوە بۆ سەرەتا پۆزەتیڤەكانی سۆشیالیستبوونمان و كاركردن بۆ تێكشكانی بەربەست و قاوخە كەڕووییەكان و شڵەقاندنی گۆمی مەنگ و لیخنی بێدەنگی، یا كڕمانەوە و نادەربەستبوون و گۆشەگیریی بە ئامانجی دەستگرتن بە پلەی پارتایەتی و ناوبانگی كەسیی و حاڵكردن لە تەكیە ئایدیۆلۆجییەكاندا!

كامەیان ھەڵدەبژێریت، ئینگلیز واتەنی “up to you” !

**********************************************************************

دەقی نامەكە

٠١ی ئایاری ٢٠٠٤

هاوڕێیان سڵاو،

وێڕای هه‌واڵپرسین ، ده‌سته‌كانتان به‌ گه‌رمی ده‌گوشم و هیوای وره‌به‌رزیتان بۆ ده‌خوازم ….

   هاوڕێیان ، ئه‌م نامه‌یه‌ی به‌رده‌ستان گه‌ڕانه‌وه‌یه‌ بۆ سه‌ر قسه‌وباسێك كه‌ ساڵانێك به‌ر له‌ ئێستا له‌سه‌ر پرسه‌ هه‌نوكه‌ییه‌كانی ئەوكات له‌نێوانماندا هه‌بوون یان ڕاستر بڵێم هه‌وڵێكه‌ بۆ سه‌رله‌نوێ ده‌ستپێكردنه‌وه‌ی ئه‌و قسه‌وباسانه‌.

   لێره‌دا به‌ده‌ر له‌ وابه‌سته‌یی هه‌ر یه‌كه‌مان بۆ هه‌ر ڕێكخراو یا ئایدیۆلۆژیایه‌ك ( به‌ش به‌ حاڵی خۆم سه‌ر به‌ هیچ ڕێكخراوێك نیم ) من وای ده‌بینم كه‌ پێویسته‌ هاوڕێیانه‌ ، له‌ چوارچێوه‌ی بزووتنه‌وه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كه‌دا ئه‌و پرسانەی،‌ كه‌ بوونه‌ته‌ ڕێگر له‌به‌رده‌م بزووتنه‌وه‌كه‌دا ڕونبكه‌ینه‌وه ، ئه‌مه‌ش ته‌نیا به‌وه‌ ده‌كرێ كه‌ ئێمه‌ به‌ چاوی سه‌رده‌م له‌ شته‌كان بڕوانین و به‌ تێڕوانینێكی ڕیالیستانه‌وه‌‌ بۆ به‌ره‌‌نجامه‌كان بڕوانین .

    ئه‌مه‌ له‌ ئه‌وڕۆكه‌دا كارێكی فره‌دژوار نییه‌ ، ده‌كرێ به‌ سودوه‌رگرتن له‌ ئینته‌رنێت به‌ خێراترین كات، ده‌ستوبرد بكه‌ین و له‌م قۆناخه‌ چاره‌نوسسازه‌دا ، ئه‌وه‌ی ده‌كرێ پێیھەڵستین تاوه‌كو وه‌ك 12 ساڵی پاش ڕاپه‌ڕین هه‌له‌كه‌ له‌ده‌ست نه‌جێ ، كه‌ به‌ بڕوای من زۆر كار ده‌كرا كه‌ نه‌كرا و پێیهه‌ڵنه‌ستاین ! ده‌كرێ هه‌ر یه‌كه‌مان له‌ جێی خۆیه‌وه‌ به‌ پێی ده‌رك و تێڕوانینی خۆی ئه‌و ڕێگریانه‌ بكاته‌ سه‌رخه‌تی باسه‌كانی و بیروڕای خۆی به‌مه‌به‌ستی لێدوان و بیروڕا گۆڕینه‌وه‌ له‌ نێوان خۆماندا یان كراوه‌تر گه‌ر هه‌مووان ڕازی و خوازیار بن؟

   من له‌ جێی خۆمه‌وه‌ چه‌ند سه‌رخه‌تێك دیاری ده‌كه‌م، كه‌ پێموایه‌ تاوه‌كو چه‌م و دەركێكی دروست و ڕیالیستانه‌مان لێیان نه‌بێت ، ئه‌وا له‌ هه‌ر هه‌نگاو و بڕیاردانێكدا به‌ دڵنیاییه‌وه‌ ته‌نیا هه‌ڵه‌كانی ڕابوردوو دووباره‌ ده‌كه‌ینه‌وه‌ ، واته‌ سزادانه‌وه‌ی بزووتنه‌وه‌كه‌ به‌ شكست و هێنده‌ی‌ دیكە نائومێدكردنی چه‌وساوه‌كان ، كه‌ به‌مه‌ش بێجگه‌ له‌ به‌هێزكردنی دژه‌شۆڕش چیدیكە ئه‌نجام ناده‌ین، هه‌رچه‌نده‌ نیازیشمان ئه‌وه‌ نه‌بێت !

ئه‌مانه‌‌ چه‌ند سه‌رخه‌تێكن، كه‌ من به‌ زۆر پێویستیان ده‌زانم بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ ئەمڕۆدا، به‌ڵام به‌ تێڕوانینێكی زیندووی ناو واقیعیه‌تێك، كه‌ تێیدا ده‌ستبه‌كارین : ( چین ، بزوتنه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ری، شێوازی خه‌باتی جه‌ماوه‌ری ، پارت ، شۆڕش ، شێوازی شۆڕش ، شۆڕش له‌یه‌ك وڵاتدا ، ئینته‌رناسیونالیزم ، سۆشیالیزم – ده‌وڵه‌تی كارگه‌ری یا به‌ڕێوه‌بردنی خۆیی- ، … ، …. تد )

هاوڕێیان له‌سه‌ر بنه‌مای ڕابوردووی خه‌باتكارانه‌تان،  به‌ چاوه‌ڕوانییه‌كی زۆره‌وه‌ ئه‌م نامه‌تان ئاراسته‌ده‌كه‌م، به‌و هیوایه‌ی له‌ڕێگه‌ی ئیمه‌یله‌وه‌ زنجیره‌یه‌ك قسه‌وباسی كارا و به‌سوود له‌ ئاستی بزوتنه‌وه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كه‌دا ده‌ستپێبكه‌ین و به‌م كاره‌ به‌ردێك فڕێده‌ینه‌ ئه‌و گۆمه‌ مه‌نگه‌ی، كه سێ‌ چاره‌كه‌ سه‌ده‌ ده‌بێت بزوتنه‌وه‌‌ سیاسییه‌كان له‌ ئاوه‌زی ئێمه‌دا درستیانكردووه‌ .

من له‌وه‌ دڵنیام، كه‌ كه‌سانێكی زۆر هه‌‌ن و ئاماده‌ن بۆ به‌شداری، كه‌ ده‌كرێ پاش سه‌ركه‌وتنی خۆمان له‌ هه‌نگاوی یه‌كه‌مدا، به‌سودوه‌رگرتن له‌ ئینته‌رنێت ئه‌وانیش به‌شداربن‌ …

دوباره‌ دنیایه‌ك ڕێز و سڵاو

هاوڕێتان

هه‌ژێن